R. Mahmut Ekrem
Tanzimat dönemi yazar ve şairleri arasında önemli bir yere sahip olan Recaizade Mahmut Ekrem, edebiyatla ilgilenen bir ailenin oğlu olarak 1 Mart 1847'de doğdu. Fransızca ve Farsça'yı babasından öğrendi. Harbiye İdadisi'ndeki öğrenimini rahatsızlığı nedeniyle yarım bıraktı. Hariciye Nezareti Muktubi Kalemi'nde memur olarak çalışmaya başladı. Orada tanıştığı Namık Kemal'le birlikte Tasvir-i Efkar gazetesini yönetiminde yer aldı. Vakit, Tercüman-ı Hakikat, Terakki gazetelerinde yazıları yayınlandı. Namık Kemal 1867'de Avrupa'ya kaçmak zorunda kalınca Tasvir-i Efkar'ı tek başına çıkardı. Mülkiye Mektebi ile Galatasaray Sultanisi'nde edebiyat öğretmenliğinden sonra Temyiz Mahkemesi'nde üyelik, Evkaf ve Maarif Nazırlığı görevinde bulundu.

Yenilikçi bir düşünceye sahip olan Recaizade Mahmut Ekrem, 1870'den sonra yalnızca edebiyatla ilgilenerek yeni anlayışı savunan ve tutucu yazarlarla polemiğe giren yazılar yayınladı. Şiirlerinde özellikle aşk ve ölüm gibi temaları işleyerek bireysel duyarlılıkları yansıttı. Hikâlerinde ise Lamartine'nin ve Musset'in etkisinde kalarak bireysel psikolojiye ve gerçekçi betimlere ağırlık vermiştir.

Yazarın tek romanı olan 'Araba Sevdası' ise aristokrat ve bürokrat yapılanmaya sahip olan Osmanlı toplumuna mensup gençlerin biçimsel olarak Batı kültürünü benimsemeleri ve ulusal kültür değerlerini küçümsemeleri anlatılır. Olayları ve ilişkileri 19. yüzyıl gerçekleri doğrultusunda ele alan yazarın Fransa'da doğup kısa sürede gelişen Gerçekçilik akımının etkisi altında kaldığı görünmektedir. 'Araba Sevdası' da Gerçekçi edebiyatın ilk örnekleri arasında görülmüştür. Sanat sanat içindir anlayışını benimseyen yazar, 31 Ocak 1914'de doğduğu şehir olan İstanbul'da yaşamını yitirdi.

Eserleri:
Roman: Araba Sevdası (1896)
Hikaye: Saime (1888), Muhsin Bey Yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi (1890), Şemsa (1895)
Şiir: Nağme-i Seher (1871), Yadigâr-ı Şebâb (1873), Zemzeme (Üç cilt, 1883), Tefekkür (1888), Pejmürde (1893), Nejat Ekrem (2 cilt, 1910), Nefrin (1914)
Oyun: Afife Anjelik (1870), Atala Yahut Amerika Vahşileri (1873); Vuslat Yahut Süreksiz Sevinç (1874), Çok Bilen Çok Yanılır (1914)
Deneme/İnceleme/Eleştiri: Talim-i Edebiyat (1879), Takdir-i Elhân (1883), Takrizat (1888), Kudemâdan Birkaç Şair (1888)